Bembeyaz bir tenle plajda dolaşmak istemeyenler şu günlerde soluğu solaryum merkezlerinde alıyor. Peki bembeyaz bir tene sahip olmak isterken sizi bekleyen tehlikelere hazırlıklı mısınız? Yapay ultraviyole ışın üreten solaryum bronz tenin yanı sıra çeşitli hastalıklara olumlu katkı sağlarken, ehil olmayan bilinçsiz ellerde cilt kanserine zemin hazırlayabiliyor.

Bembeyaz bir tenle plajda dolaşmak istemeyenler şu günlerde soluğu solaryum merkezlerinde alıyor. Yapay ultraviyole (UV) ışını üreten solaryum bronz tenin çekiciliği yanında akneyi iyileştirmesi, sedef hastalığını olumlu etkilemesi, nezleyi önlemesi yönleri ile kişileri cezbetse de, zararlarının bilinmesinde fayda var.

Zararlarını azaltın
Ultraviyole ışınlarının zararlarının üst seviyeye ulaştığı son yıllarda cildimizi koruma gerekliliğimiz artmışken, aynı ışınları yapay olarak gönderen solaryum, yanık izleri, derinin erken yaşlanması, bağışıklık sistemini zayıflatması ve en önemlisi cilt kanserine zemin hazırlaması yönü ile dikkatli uygulamalar gerektiren hizmetler arasında yerini almıştır. Tüm bu zararlarına rağmen yine de solaryuma girmek istiyorsanız, zararlarını azaltmaya özen göstermelisiniz. Öncelikli olarak, dikkat etmeniz gereken en önemli şey, mutlaka doktor kontrolü altında, hijyenik bir ortamda bu hizmeti almanızdır.

Yapılması gerekenler
Ayrıca, seanslardan önce test yaptırıp, bu test sonuçlarına göre süre ve seansların belirlenmesi gerekir. Aynı haftada üç kereden fazla, aynı gün ikinci kez kesinlikle solaryuma girilmemeli. En önemli konulardan bir tanesi de, kesinlikle solaryumdan önce vücuttaki tüm kozmetik maddelerinin temizlenmesi gerektiği. Aksi halde alerjik reaksiyonlar meydana gelebilir. Öte yandan solaryumdan önce ışığa hassasiyet yaratabilecek olan ilaçları almaktan kaçınmalı, kullanılan herhangi bir ilaç varsa, mutlaka prospektüsü okunmalı. Alkol aldıktan, ağda, cilt bakımı, kalıcı makyaj ve lazer gibi uygulamalar yaptırdıktan sonra da solaryuma girilmemesi öneriliyor. Küçük çocukların tenleri ultraviyole ışınlarından daha fazla etkilendiği için, 16 yaşından önce kesinlikle solaryuma girilmemesi tavsiye ediliyor.

Hamilelikte sakıncalı
Solaryumun hamilelikte kullanımı hakkında yeterli bilimsel araştırma yapılmamış olsa da, eldeki verilerle, bebeğin gelişiminde olumsuz etkileri olabileceği belirtiliyor.

Hamilelikte pigment yapıcı melanositleri uyaran hormon düzeylerinin daha da arttığı, anne adayının cildinin hassaslaştığı ifade ediliyor. Bebeklerde de, folik asit eksikliğine neden olduğu düşünülüyor. Kısaca, hamilelikte solaryuma girerek, kendi cildinizi ve bebeği riske atmamalısınız.

Yaz mevsimine beyaz tenle başlamak istemiyorsanız, alternatiflerinizden birisi de solaryum salonlarıdır. Bilim adamlarının güneş ışınlarındaki fazla miktardaki UV”den (ultraviyole ışınları) korunmanın önemini vurgululuyorlar. Güneş yağları, güneşten gelen zararlı UV ışınlarını süzüyor ve cildinizi bronzlaştıracak miktarda ışını geçiriyorlar. Bilim adamları ve kozmetik ile uğraşanlar, zararlı miktarların çok altındaki UV ışın üreten “yapay bronzlaştırıcı” solaryum makinelerini ürettiler. Solaryumlar, her mevsim bronz bir tene sahip olmak için gereken UV”yi sağlıyor. Solaryumlara olan talep de her geçen gün biraz daha artıyor.

Solaryumun iki temel parçası vardır. Enerji sağlayan ünite ve ışınları üreten lambalar. Ultraviyole hakkında bilgi sayfalarımızda var. UV A ve UV B bronzlaşmada en çok rol oynayan ışınlar. UV A daha az enerjili olduğunda özellikle lamba ve reflektör olarak bulunuyor ve yüze uygulamada kullanılıyor. UV B lambaları ise UV A lambaları ile birlikte solaryum yatakları veya kabinlerinde uygulanmakta.

UV ışınları vücutta D vitamini yapımını sağlayan kaynaktır. Vücuda kalsiyumun emilmesi ve kemik erimesini önlemede büyük rol oynar. Doktorlar, solaryumun güneşin zararlı etkilerini içermediği görüşünde birleşiyorlar. İnsanlar, solaryum sonrasında kendilerini daha güzel ve bakımlı hissediyorlar. Bu da menapoza ve antopoza girenlerin, kendilerini daha sağlıklı hissetmelerine neden olarak, cinsel yaşamlarına da yansıyor.

Özellikle, kadınların bugüne kadar güneş ışınları ile elde ettiği bronzluk; artık solaryum sayesinde daha sağlıklı yollardan vücudumuzu yıl boyunca kaplıyor. Solaryuma her girişte, ne kadar kalınacağı ve hangi sıklıklar ile girileceği uzmanlarca belirlenir. Bu belirlemede cilt rengi ve diğer bazı faktörler rol oynar. Eğer belli programların dışına çıkılırsa ciddi zararlara neden olur (ciltte lekeler ve cilt kanseri). Ortalama, yılda 10-20 seans normal kabul edilmektedir.

Bir tür UV lambası yenidoğan bebeklerdeki sarılık tedavisinde de kullanılmaktadır. Solaryumda dikkat edilmesi gereken bazı noktalar var, makyajla solaryuma girilirse alerjiye neden olabiliyor. Doktorlar, özellikle ilk üç seansın önemli olduğunu, kişinin güneşe olan alerjisinin ölçülmesi gerektiğini vurguluyorlar. Her seans sonrası solaryum yatakları veya kabinleri dezenfekte edilmelidir. Mantar enfeksiyonlarını, özellikle bu yolla bulaşabilir.

Hamile kadınların cildi daha hassastır ve güneş yanığına karşı daha korumasızdır. Hamilelik sırasında pigment yapıcı melanositleri uyaran hormon düzeyleri yükselir. Bu durum hamile kadını aşırı pigmentasyona karşı duyarlı hale getirir. Eğer yüzünüzde hamilelik maskesi oluşmuşsa yani düzensiz ve koyu renk değişiklikleri varsa, ultra viyole ışınlarına karşı aşırı duyarlısınız demektir.

Bu durumda cildiniz güneş ışınlarına her zamankinden daha fazla ve daha şiddetli cevap verecektir. Bununla birlikte güneş altında uzun süre geçirmeniz hem vücut sıcaklığınızın aşırı artmasına hem de vücudunuzdaki suyun azalmasına neden olabilir. Her iki durum da hamileliğiniz açısından olumsuz etkiler yaratabilir. Tüm bu nedenlerden dolayı hamileyken uzun süre güneş altında kalmanız önerilmez.

Yapay ultra viyole ışınları yani solaryumun gelişmekte olan bebek üzerindeki etkilerini inceleyen yeterli sayıda araştırma ne
yazık ki mevcut değildir. Kısıtlı sayıda bazı araştırmalar bu tür uygulamaların folik asit eksikliğine neden olabileceğini düşündürmektedir. Bunun nedeni güçlü ve uzun süre maruz kalınan ultra viyole ışınlarının vücuttaki folik asidi parçalayarak etkin bir şekilde kullanımını engellemesidir. Kısaca, hamilelikte solaryum konusunda net bir cevap yoktur, bu nedenle en doğrusu 9 ay beklemek veya doktorunuza ciddi olarak bu konuyu danışmaktır

•Derinin alt tabakasına nüfuz ederek sedef hastalığının bazı türlerine iyi gelir.
•Ciltteki akne ve sivilce izlerinin tedavisinde kullanılır.
•Solaryum ışınları :-):-):-)bolizmayı güçlendirerek solunumu düzenler ve soğuk algınlığına yakalanma riskini üçte bir oranında azaltır.
•Virüslü hastalıklara karşı vücut direncini artırır.
•Kansere karşı güçlü koruma sağlar. ( Göğüs , bağırsak , prostat vs. )
•Kalsiyum eksikliğinden kaynaklanan kramplara karşı etkilidir.
•Güneş banyolarında UV-B ışınları cildin su toplamasına ve soyulmasına neden olurken , solaryum da kullanılan optimize edilmiş ışınlar sayesinde böyle bir durum söz konusu değildir.
•Solaryum , endorfin ( mutluluk hormonu ) salgılanmasını sağlar. Cinsel gücü artırır.
•Bronz ten kişinin öz güvenini artırır ve kendisini iyi hissetmesine neden olur.
•UV-B ışınları D vitamini üretimini sağlayarak osteoporoz yani kemik erimesine karşı koruma sağlar.
•Depresyonlara karşı etkilidir.
•Kalp ve dolaşım sistemini güçlendirir. Vücudun verimini artırır.

Solaryum makineleri , güneş ışığının insanlar üzerindeki , sağlığı teşvik eden etkilerini kullanılabilir hale getirmek amacı ile üretilmişlerdir.
Güneş ışınları , görünebilen orta dalga boyundaki gün ışığı , görünmeyen enfaruj ve ultraviyole ışınlarının bileşiminden oluşmaktadır.
Ultraviyole ışınlar üçe ayrılmaktadır.

UV-A , UV-B ve UV-C . İnsan için zararlı olan UV-C ışınları ozon tabakası tarafından filtre edilmektedir.
UV-A ve UV-B ışınlarının etkileri de birbirinden farklıdır. UV-B ışınları
UV-A ışınlarından 1000 kat güçlü , yakıcı , agresif ışınlardır. UV-A ışınları ise pigmentlerin renk değiştirmesini sağlamaktadır.
Deri üç tabakadan oluşmaktadır. İlk önce üst deri tabakasına gelen UV ışınları bronzlaşma mekanizmalarını harekete geçirmektedir. Bunlar bronzlaşma ve yeni pigment oluşumunu sağlayan mekanizmalardır.

UV-A ışınları cildin koruma mekanizmasını harekete geçirerek pigmentlerin renk değiştirmesini ve dolayısıyla bronzlaşmayı sağlamaktadır.
UV-B ışınları çok az miktarda uygulandığı takdirde yeni pigment oluşumunu ve üst derinin kalınlaşmasını sağlamaktadır. Bu yeni pigmentler derinin üst tabakasına doğru ilerlerken UV-A ışınları ile karşılaştıkları takdirde , daha kalıcı ve derin bir bronzluk oluşur.
İşte solaryum da aynı biyolojik mekanizmayı harekete geçirmektedir. Solaryumla bronzlaşma güneş ile aynı efektlere sahiptir. Tek fark solaryum da ışınların optimal fayda sağlayacak şekilde kombine ve filtre edilmiş olmasıdır.

Eski yüzyıllarda ‘beyaz ten” revaçtayken ve ‘aristokrasinin, şıklığın, farklı olmanın” bir sembolüyken, günümüzde artık bunun yerini ‘güzellik, çekicilik, sağlıklı ve formda olmakla” eşanlamlı olarak kullanılan ‘bronz ten” aldı. Sonuçta bronz tenin, kişinin görüntüsünden çok hoşnut olmasını ve kendine olan güveninin artmasını sağladığı bir gerçek…

Peki sağlıklı bir şekilde bronzlaşmak için nelere dikkat edilmeli? Neler yapılmalı?

•Aynı gün içerisinde hem güneşe çıkıp hem de solaryum seansına girebilir miyim?
Kesinlikle hayır.Ortalama olarak 20 dk”lık bir solaryum seans 3 saatlik bir güneş banyosuna denk gelmektedir.Bu nedenle günlük dozu aşmak zararlı olacağı için solaryuma girilen aynı günde güneşe çıkılması sakıncalıdır.

•Solaryumda neden vücudumun her bölgesi eşit oranda yanmıyor?
Vücudun kol içleri ve alt bacak bölümlerinde pigmentler az olduğu için, bu bölgelerdeki bronzlaşma vücudun diğer bölgelerine oranla daha yavaştır. Bu bölgeleri eşitlemek için makineye girmeden önce, hem cilde kaybettiği nemi geri veren hem de bronzlaşmayı hızlandıran solaryuma özel kremlerden kullanılması tavsiye edilir.

•Solaryum seansından sonra duş almak sakıncalı mıdır?
İşte bu tamamen bir dedikodudan ibarettir.Güneşte olduğu gibi solaryumda da bronzlaşma cildin üzerinde değil, cildin alt tabakasında gerçekleşir.Dolayısıyla seanstan sonra duş alındığında rengin akacağı veya yok olacağı gibi bir durum söz konusu bile değildir. Aksine , vücudunuzun sağlığı ve ferahlığı açısından ılık suyla duşunuzu gönül rahatlığıyla alıp,sonrasında da nemlendiricinizi sürebilirsiniz.

•İstediğim bronzluğa eriştikten sonra ne kadar süreyle rengimi muhafaza edebiliyorum?
En son girdiğiniz solaryum seansından sonraki 2 ila 4 haftaya kadar renginizi muhafaza edersiniz. 28 günlük bir süreçte cilt kendini yenilediği için 15 günde bir koruma seanslarına girmenizde fayda vardır. Solaryum sonrası kullanılan nemlendirici ürünlerle de bronzluğunuzun süresini uzatabilirsiniz.

•Güneşte bronzlaşmakla solaryumda bronzlaşmak arasında ne gibi farklar var?
Her iki durumda da alınan UV ışınları aynı gibi gözükse de güneşte alınan ultraviyole miktarını önceden belirleyemeyiz. Dış etkenler (günün hangi saatinde,hangi mevsimde,hangi şehirde güneşlendiğiniz, hava kirliliği, rüzgar, ozon tabakasının delinmesiyle çoğalan zararlı güneş ışınları) güneşte alacağınız UV ışınlarının miktarını belirlenemez kılmaktadır. Kaldı ki en son teknolojiyle donatılmış solaryum makinelerinde güneşteki zararlı UVC ışınlarını almazsınız ve yine UVA ve UVB ışınları optimal fayda sağlayacak şekilde kombine ve filtre edilmiştir.

•Solaryuma girerken güneşte kullandığım ürünleri kullanabilir miyim?
Hayır. Solaryuma girerken sadece solaryuma özel kremler kullanılabilinir. Bunlar cildin kaybettiği nemi geri kazandırırken,aynı zamanda rengin kalıcılığını arttırırlar. Güneş kremleri solaryuma girerken kullanıldığı takdirde, ciltte leke bırakma olasılığı yüksektir.

•Adet (regl) döneminde solaryuma girilir mi?
Kanamanın yoğun olduğu ilk 3 gün boyunca solaryuma girilmesi tavsiye edilmez. Sonrasında herhangi bir sakıncası yoktur.

•Kaç seansta bronzlaşırım?
Bu tamamen kişiden kişiye değişen bir durumdur. Ortalama olarak, normal-buğday tenli kişiler 3 seansta çevreleri tarafından farkedilecek derecede renk alırlar.Ancak kalıcı olması için 5 seansı düzenli şekilde tamamlamak gerekmektedir. Daha beyaz tenli kişilerde bu sayı 6-7 seans olabilir. Düzenli olarak gelinen ilk renk alma seanslarından sonra (ki ortalama 5 seanstır) 2 veya 3 haftada bir alınan koruma seansları yeterli olacaktır.Unutmayın! Önce sağlığınız, sonra görsellik!

•Genelde çok rahat bir şekilde renk alırken, neden bazen solaryumda renk almakta zorlanıyorum?
İşte bu da çok karşılaştığımız sorulardan biri. Vücudun cok yorgun olduğu dönemlerde solaryumda renk almak da bir o kadar zorlaşır. Unutmayın ki vücut bir organizma.Ve bu organizma herşeyden etkilenir. Nasıl ki stresten etkilenip saçlarımız dökülüyorsa, aynı şekilde stresten etkilenip bronzlaşamama gibi sorunlarımız da olabiliyor.

Aşırı stres, uykusuzluk ve yorgunluk kişilerin renk almasını geciktirir. Örneğin düğün öncesi yoğun bir hazırlık dönemi yaşayan gelinlerin, sinav stresiyle boğuşurken saatlerce uykusuz kalan öğrencilerin, iş yoğunluğu dolayısıyla dinlenmeye vakit bulamayan çalışanların bu problemle çok sık karşılaştığına şahit oluyoruz.

Evet, yapar.
D vitamini kemik erimesini önlemede büyük rol oynayan önemli bir vitamindir.
UV ışınları, ister doğal olsun ister yapay, vücutta D vitamini üretimini sağlayan en önemli kaynaktır. D vitamininin temeli derinin sentezidir. Yani derimiz ultra viyole ışınları ile temas edince D vitamini üretir.

Giysiler ve camlar derinin bu üretimini engeller. Yaşlı insanlar ve küçük çocuklar güneş ışınlarıyla az temas ettikleri için D vitamini eksikliği çekme riski taşır.
D vitamini eksikliği çocuklarda raşitizm, yaşlılarda ise osteomalasi hastalığına neden olabilir.
D vitamini aynı zamanda hayvansal gıdalarla da alınabilir: somon, sardalya, ringa gibi yağlı balıklar, balık karaciğeri, yumurta sarısı ve sütlü ürünler gibi.

Solaryumda güneş ışınlarının zararlı etkilerini kontrol altına alabilmek mümkündür. Solaryum makinelerinde ışınlar insan sağlığına en uygun şekilde filtre edilebilir ve ten tipine göre ayarlanabilir.

Dolayısıyla güneşte oluşabilecek aşırı kızarma, soyulma, su toplama gibi durumlar solaryumda söz konusu değildir.
Solaryum ile güneş eşit derecede bronzlaşmayı sağlar; bronzluğunun kalıcılık süreleri de aynıdır.

- Öncelikle bilinen, temiz, hijyenik ve uzman kişilerin hizmet verdiği bir solaryum salonu tercih edin.

- Solaryuma her girişinizin ne kadar süreceği ve ne sıklıkta olacağı uzmanlar tarafından belirlenmelidir. Bunun için cilt testi yaptırmanız gerekir. Cilt testi sayesinde teninizin rengine ve cildinizin hassasiyetine göre uygun süre ve seanslar belirlenir. Eğer gerekenden fazla süre veya seans kalırsanız, cildinizde ciddi hasarlar meydana gelebilir.

- Doğal bir bronzluğa ulaşmak için toplam 6 ilâ 7 seans yeterli olmaktadır; çabuk bronzlaşmak için seanslar sık sık tekrar edilmemelidir. Örneğin bir hafta içinde 3 kereden fazla veya aynı gün içinde 2 kez solaryuma girmek tehlikelidir. Dermatologlar, yılda 20 dakikalık 10 seans veya 10 dakikalık 20 seans olarak bir sınırlama öneriyorlar.

- Solaryumda ilk seansınız 8 ile10 dakika arasında olmalı daha sonra 5”er dakika artırılarak maksimum 20 dakikaya çıkarılmalıdır.

- Solaryum seanslarına başlamadan önce vücut peelingi yapın. Böylece cildinizdeki ölü deri hücreleri atılır, gözenekleriniz açılır, daha eşit ve kalıcı bir bronzluk elde edersiniz. Devam seanslarından önce ise duş yaparsanız daha iyi sonuç alırsınız.

- Solaryuma girmeden önce cildinizi makyajdan ve diğer kozmetik ürünlerinden mutlaka arındırın. Solaryum için özel olarak üretilen ürünler dışında, hiçbir ürün kullanmayın.

- Seans sırasında direkt ışığa bakmayın; ya gözlerinizi kapalı tutun ya da koruyucu gözlük takın. Lens kullanıyorsanız çıkarmayı unutmayın.

- Vücudunuzda dövme varsa, bu bölgeleri koruyun; alerjik reaksiyonlar oluşabilir.

- Bazı ilaçlar cildinizi UV ışınlarına karşı hassas hale getirir. Eğer ilaç kullanma durumundaysanız, solaryuma girmeden önce prospektüsünü okuyun ve şüpheli durumlarda mutlaka doktorunuza danışın.

- Bebeklerin ve küçük çocukların tenleri UV ışınlarına karşı hassas olduğu için 16 yaşından küçüklerin solaryuma girmesi uygun değildir. Bu yaştaki çocuklarda büyüme hormonu salgılanması devam eder ve bu ışınlar hormonun salgılanmasına etki edebilir. Güneşte ise, şapka, elbise, şemsiye, yüksek koruma faktörlü güneş ürünleri ile iyi korunmaları gerekir. Küçük yaşta alınan güneş yanıkları, ileri yaşlarda ciddi sorunlara yol açabilir.

- Alkollü olarak solaryuma girmeyin.

- Epilasyon, ağda, cilt bakımı sonrasında solaryuma girmeyin.

- Kalıcı makyaj ve lazer uygulamalarından sonra solaryuma girmeyin.